محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

576

تحفه خانى ( فارسى )

مىبايد و بمرتبه نافض كه لرزه است مىرساند و اين نادر مىباشد درين تپ زيرا كه اين تپ از اسباب خارجى حادث مىشود و نافض در تپ بواسطه خلط صفراويست و يا بلغمى و مراد باسباب خارجى آنست كه از اخلاط بدنى نباشد و جميع اعراض حادثه در حمى يوم خفيف مىباشد گويا كه حرارت او حرارت حمام است كه درو لدغى و گزيدنى نيست بلكه ساكن است و احوال نبض نيز قريب به نبض اصحاست و نفس هم سليم و موافق نبض است و بول نيز قريب به حال صحت است عروق و تداومت نيز قليل است و قريب به حال صحت است و اگر چنانچه صاحب اين علت طول مقام در حمام كند و بعد از آن قشعريره حادث شود ببايد دانست كه اين تپ حمى يوم نبوده است و علاج درين مقام ايراد ضد سبب است تا بمعالجه بضد باشد به مثل تسليه و تفريح در آنچه سبب او غضب و حزن باشد و بمقابل فرح در آنچه سبب او فرح بوده باشد و بغذاى ملايم در آنكه سبب او جوع باشد و باستفراغ در آنكه بحسب امتلا باشد و تفتيح در آنكه سبب استحصاف و برهم نشستن جلد و سده بوده باشد و مالندگى نيز نافع است و از اشربه شربت سكنجبين را در غايت منفعت است و اگر چنانچه با اين تپ عطش و حرارت بيشتر باشد شيرهء خرفه با سكنجبين آميخته بايد داد و مقدار سكنجبين هفت مثقال و مقدار شيرهء خرفه بست مثقال بر نهار اختيار بايد كرد و اگر چنانچه خوف سدّه باشد شيرهء تخم خيارين بايد داد به مقدار مذكوره و بايد كه معالج درين علت بتبريد و ترطيب باغذيه و اشربه بروجه اعتدال كند و تجاوز از حد ضرورت ننمايد بوئيدنى از طيوب و مسكر با اعتدال بايد و دخول حمام معتدل ( الهوا ) نيز از جمله تدابير حسنى است .